Wprowadzenie systemu kaucyjnego kojarzy się głównie z automatami w sklepach i zwrotem butelek. Dla samorządów to jednak coś więcej niż tylko nowy sposób zbiórki opakowań. To także konkretne skutki organizacyjne i finansowe.
Gmina nie zbiera kaucji, ale i tak odczuje zmiany
Kaucję pobierają sklepy, a system obsługują operatorzy prywatni. Urząd nie prowadzi centralnych rozliczeń kaucji. Mimo to gmina traci część dochodów z odpadów, bo z systemu komunalnego „znikają” najbardziej wartościowe frakcje, czyli plastik PET i aluminium. Koszty odbioru śmieci zostają, a wpływy ze sprzedaży surowców maleją. W praktyce oznacza to większą presję na budżet odpadowy.
Za wdrożenie systemu odpowiada m.in. Ministerstwo Klimatu i Środowiska, ale finansowe skutki jego działania w dużej mierze poniosą samorządy.
Sprzedaż napojów przez gminę to już realny problem księgowy
Jeśli s.j.b (np. MOSiR, dom kultury, zakład budżetowy) organizuje wydarzenie z własną sprzedażą napoi to formalnie może stać się częścią systemu kaucyjnego jako jednostka handlu detalicznego. Czyli dokładnie tak jak sklep/punkt sprzedaży.
Co to oznacza w praktyce?
To oznacza, że:
- pobrana kaucja to „cudzy pieniądz” do oddania,
- musi być ewidencjonowana jako zobowiązanie,
- część opakowań nigdy nie wraca, więc część kaucji staje się bezzwrotna.
W tym momencie pojawiają się pytania o moment ujęcia dochodu, czy prezentacji w sprawozdawczości budżetowej. To obszar, który już dziś budzi wątpliwości księgowych i kontrolerów.
Dla wielu gmin oznacza to dodatkowe procedury oraz dodatkową pracę.
Zakupy napojów dla urzędu. Prościej, ale też nie „za darmo”
Gdy urząd kupuje wodę czy napoje dla pracowników lub gości, kaucja jest tylko kosztem tymczasowym. Po oddaniu opakowań pieniądze wracają.
Jeśli jednak opakowania nie zostaną zwrócone, kaucja przepada i staje się kosztem. Przy większej skali oznacza to realne straty i pytania o gospodarność.
System kaucyjny nie obciąża urzędów bezpośrednim poborem kaucji, ale pośrednio wpływa na:
- finanse gmin,
- sposób prowadzenia rozliczeń finansowo-księgowych,
- codzienną pracę jednostek organizacyjnych.
Najkrócej mówiąc: ekologicznie to krok do przodu, ale dla samorządów to także nowe obowiązki, więcej wydatków i więcej niuansów księgowych, które trzeba będzie poukładać w praktyce.